Overeenkomsten & verschillen
Mijn visie op goed onderwijs is gebaseerd op twee belangrijke uitgangspunten:
-
De drie functies van onderwijs zoals beschreven door Biesta (2015): kwalificatie, socialisatie en subjectificatie.
-
Het idee van onderwijs als een pedagogische gemeenschap, zoals uitgewerkt in het Jenaplanonderwijs (Jeninga & Van Rossum, 2018).
Vanuit die basis zie ik onderwijs als een combinatie van veiligheid, duidelijke structuur, rijke betekenisvolle activiteiten en ruimte voor zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. De leraar begeleidt, ondersteunt en durft zoals Biesta beschrijft, ook ruimte te laten voor het "prachtige risico" van onderwijs: het niet volledig kunnen beheersen van de ontwikkeling van de leerling.
Wanneer ik mijn visie naast andere onderwijsopvattingen en concepten leg, ontstaan zowel overeenkomsten als duidelijke verschillen.
Mijn visie en ervaringsgericht leren
Grondbeginsel:
Ervaringsleren gaat uit van het idee dat kinderen leren door ervaringen die betekenisvol zijn. Activiteiten worden verbonden aan de leefwereld van het kind, leren gebeurt vooral door doen, ontdekken en reflecteren.
Vergelijking met mijn visie:
Mijn visie sluit hier gedeeltelijk bij aan. Net als in het Jenaplanonderwijs vind ik betekenisvolle, thematische situaties belangrijk om kinderen te betrekken. Ook Biesta benadrukt dat leren verbonden moet zijn aan de wereld en echte ervaringen.
Toch zie ik een verschil: ervaringsleren laat soms veel ruimte voor eigen initiatieven van kinderen, terwijl ik instructie als belangrijk fundament zie. Ik geloof dat leerlingen niet alleen door ervaring, maar ook door duidelijke uitleg, modeling en structuur tot leren komen. Mijn visie is dus een combinatie van ervaring en sturing.
Montessori-onderwijs
Grondbeginselen:
Leer zelf, werk zelf.
De omgeving is zo ingericht dat het kind zelf kiest.
De leraar begeleidt vooral individueel.
Vergelijking:
Mijn visie deelt het geloof in zelfstandigheid en verantwoordelijkheid, maar ik vind instructie belangrijker dan in Montessori. Waar Montessori vooral het kind laat leiden, vind ik, in lijn met Biesta, dat de leraar het kind ook moet helpen zich tot de wereld te verhouden. Ik kies dus voor meer gezamenlijke instructie en samenwerking dan Montessori.